Op peil malen

27 maart 2018 2018 is het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed. En in maart is het thema ‘water’. Waterschap Rivierenland duikt in haar erfgoed. Vandaag: op peil malen.
De tekening door molenmeester Matthijs de Jongh uit 1760, met daarop het molenrad, het gebruikelijke peil en de boezemhoogte.

In het rivierengebied was altijd gedoe over water, over peil. Zo waterde het dorp Herwijnen af over Vurens grondgebied. De graaf van Bylandt, heer van Vuren, wilde geen natte voeten. En dus liet hij molenmeester Matthijs de Jongh uit Nieuwaal (over de Waal) in 1760 een tekening maken van een molenrad, het gebruikelijke peil en de boezemhoogte. De graaf moet het zijn buren hebben ingepeperd: ook de Herwijnse watermolens moesten dit peil hanteren “om hunne naburige polders geene schaede off naedeel toe te brengen”.

Gemaal

Tot anderhalve eeuw geleden was wind de belangrijkste manier om water uit polders te krijgen. De termen ‘gemaal’ en ‘bemaling’ stammen er vanaf. Eeuwenlang was het rivierenland bezaaid met windmolens. De Molenkade bij Groot-Ammers en de molens van Kinderdijk geven daarvan nog een indruk.

Het waterschapserfgoed

Het archief van Waterschap Rivierenland is digitaal in te zien via www.regionaalarchiefrivierenland.nl. Meer over het erfgoed van het waterschap lees je hier. Over de historische voorgangers van Waterschap Rivierenland verscheen deze winter het boekje 'Van Dijkstoel tot Dorpspolder'. Waterschap Rivierenland biedt inwoners van haar werkgebied de mogelijkheid om het boekje te bestellen, zolang de voorraad strekt. Mail uw gegevens naar j.krom@wsrl.nl o.v.v. Erfgoed.