Onder druk van potverteren

7 maart 2018 2018 is het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed. En in maart is het thema ‘water’. Waterschap Rivierenland duikt in haar erfgoed. Vandaag: Onder druk van potverteren.
De rekening van de herberg bij het Tielse veer, op 1 en 2 juli 1704: heren, knechts en paarden.

Het onderhoud van de rivierdijk was eeuwenlang de verantwoordelijkheid van de ‘dijkplichtigen’: de boeren en landeigenaren die aan de dijk woonden en werkten. De dijkgraaf controleerde. Was het onderhoud ontoereikend, dan kon hij de druk opvoeren door de ‘teerschouw’. De dijkgraaf, heemraden en knechten kwamen dan in de dichtstbijzijnde herberg eten, drinken en overnachten op kosten van de dijkplichtige, totdat het onderhoud op orde was.

Brandewijn en haver

Dat kon enorm in de papieren lopen. Zoals in juli 1704, als de rekening voor het ‘potverteren’ in de herberg bij het Tielse veer 35 gulden en 16 stuivers bedraagt – een fors bedrag in die tijd. Op de bon is het verschil tussen heren en knechten terug te zien. Maaltijden, brandewijn en koffie, tabak en suiker worden in rekening gebracht. Net als haver voor de paarden.

1995: iedereen betaalt mee

In de negentiende eeuw kwam een einde aan de dijkplicht; polderdistricten namen het onderhoud op zich en de kosten werden omgeslagen op de belanghebbenden (met name agrariërs). Dat bleef nog ruim een eeuw zo en het verklaart waarom het waterschap lang de naam had een 'boerenrepubliek' te zijn. Pas sinds 1995 betaalt en beslist iedere Nederlander vanaf 18 jaar mee.

Ons archief en erfgoed

Het rijke archief van Waterschap Rivierenland is digitaal in te zien via www.regionaalarchiefrivierenland.nl. Meer over het erfgoed van het waterschap lees je hier.

Over de historische voorgangers van Waterschap Rivierenland verscheen deze winter het boekje 'Van Dijkstoel tot Dorpspolder'. Waterschap Rivierenland biedt inwoners van haar werkgebied de mogelijkheid om het boekje te bestellen, zolang de voorraad strekt. Mail uw gegevens naar j.krom@wsrl.nl o.v.v. Erfgoed.